تعداد اتمهاي كربن موجود در يك هيدروكربن بسيار با اهميت است و تغيير در تعداد اتمهاي كربن موجب تغييرات شديد در خواص هيدروكربن و در نتيجه كاربرد آن ميشود. به همين دليل است كه از پالايش نفت خام كه حاوي هيدروكربنهايي متفاوت از يك كربنه تا بيش از صد كربنه است، فرآوردههايي با ظاهر، خواص و
كاربرد كاملا متفاوت بدست ميآيد. تركيبات گازي كه پس از مايع كردن تحت فشار (LPG) در كپسولهايي پر شده و در شهرها و روستاهاي فاقد گاز شهري بعنوان سوخت مورد استفاده قرار ميگيرند و مايعات كاملا فرار مانند بنزين و تركيبات كاملا ويسكوز و نيمه جامد مانند قير، همگي فرآوردههاي حاصل از تقطير نفت خام هستند. با انجام فرآيند پالايش علاوه بر جداسازي تركيبات غيرهيدروكربني، تركيبات هيدروكربني نيز با توجه به نقطه جوششان كه ناشي از تعداد اتمهاي كربن موجود در ملكول آنهاست از هم جدا ميشوند. به طور معمول با انجام پالايش بر روي نفت خام، تنها چند درصد مواد هيدروكربني با تعداد اتمهاي بين 20 تا 50 بدست ميآيد كه مناسب براي استفاده به عنوان روانكار هستند. اين برش مناسب جهت مصارف روانكاري اصطلاحاٌ برش روغني يا Lube Cut ناميده مي شود.
بقيه مواد حاصل از پالايش نفت خام را عمدتا مواد سبكتر تسكيل ميدهند كه براي مصارف سوختي مناسب هستند. هيدروكربنهاي با كمتر از 15 اتم كربن بدليل ويسكوزيته پايين، نقطه اشتعال پايين و فراريت زياد براي استفاده به عنوان روانكار مناسب نيستند.
ضمنا بايد توجه داشت همه نفتهاي خام براي توليد روغن پايه مناسب نيستند. در انتخاب يك نفت خام جهت توليد روغن پايه بايد عوامل متعددي نظير تركيب شيميايي نفت خام، هزينه پالايش، درصد برش روغني موجود در نفت خام، نياز بازار و بسياري عوامل ديگر مد نظر قرار گيرد. به همين دليل، درصد روغن پايه پالايش شده از نفتهاي خام نقاط مختلف جهان متفاوت است و از 5 تا حدود 20 درصد در منابع مختلف ذكر شده است.
همه انواع هيدروكربنهاي موجود در يك برش روغني مطلوب نبوده و بايد تا حد ممكن جدا شده و يا به انواع مفيدتري تبديل شوند. دسته اول تركيبات آروماتيك هستند كه به دلايل زير براي مصارف روانكاري مناسب نيستند :
• پايداري اكسيداسيون پايين كه موجب تغيير رنگ روغن و ايجاد تركيبات صمغي و چسبنده و ايجاد مواد تهنشين (Deposits)، در اثر كاركرد روغن در دماهاي بالا ميگردد.
• داشتن شاخص گرانروي پايين( Viscosity Index يا VI ) كه اين شاخص به ثبات گرانروي در مقابل دما اشاره ميكند. روغنهاي داراي شاخص گرانروي بالا، حساسيت كمتري نسبت به تغييرات دما دارند و در دماهاي بالاتر كمتر افت ويسكوزيته داشته و خاصيت روانكاري خود را از دست ميدهند.
• امكان تاثير نامطلوب بر روي لاستيكها و آببندها
دسته دوم تركيبات پارافينيك خطي درشت ملكول هستند كه عليرغم داشتن شاخص گرانروي بسيار بالا، خواص در سرماي مناسبي ندارند و وجود آنها باعث از بين رفتن و يا كم شدن جريان و حركت روغن در اثر سرما ميگردد. در فرآيندهاي قديمي جداسازي هر دو دسته اين تركيبات يعني آروماتيكها و پارافينهاي خطي با استفاده از حلال صورت ميگيرد اما در فرآيندهاي جديد معمولا بر تغيير و تبديل تركيبات نامناسب به مناسب تاكيد ميگردد.